ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΤΑΜΠΟΥΡΑ
Ο ταμπουράς ως όργανο αναφοράς. Στήριξη του οργάνου. Δεξί– αριστερό χέρι. Αλλαγή θέσης. Έκταση φθόγγων νη-κε.
Κλίμακα του Νη. Ρυθμός δίσημος, τρίσημος και τετράσημος. Μαλακό διάτονο. Συγχορδίες. Ρυθμική, αρμονική
συνοδεία. Λειτουργία του αντίχειρα (5ο δάχτυλο). Κούρδισμα του ταμπουρά.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Τα μέρη του οργάνου. Ονόματα με τα οποία είναι γνωστό ανάλογα με τις εποχές της ιστορίας του και με τους τόπους.
Ιστορική αναδρομή. Εξήγηση γιατί εγκαταλείφτηκε κατά τον 20ο αιώνα. Ο ταμπουράς ως όργανο αναφοράς στα
Θεωρητικά Βιβλία της Εκκλησιαστικής Βυζαντινής Μουσικής του 19ο αιώνα. Μπερντέδες (κινητοί δεσμοί) και
διαφορές με ταστιέρα ευρωπαϊκού νηκτού οργάνου. Στήριξη του οργάνου με το δεξί χέρι, χωρίς τη βοήθεια του
αριστερού. Κράτημα της πένας και κίνηση του δεξιού χεριού από τον καρπό. Τοποθέτηση του αριστερού χεριού με
πρώτο δάχτυλο στο δι. Ρυθμικές ασκήσεις στις ανοιχτές χορδές (νη-δι-πα) σε δίσημο και τετράσημο ρυθμό. Ασκήσεις
με ημιτόνια με τρία δάχτυλα αρχικά δι-δι#-κε. Ασκήσεις δακτύλων 1 και 2 στις θέσεις βου-γα, ζω-νη. Ασκήσεις,
Παραδοσιακά τραγούδια (π.χ. Ένα μικρό φυντάνι, καταγραφή Παχτίκος) και κάλαντα (π.χ. Σήμερα τα φώτα) στο
Πεντάχορδο νη-δι (νη-0, πα-0, βου-1ο,γα-2ο, δι-4ο). Αλλαγή θέσης βου-γα, δι-κε, με δάχτυλα: 1ο-2ο,1ο-3ο, χωρίς να
χάσει το 1ο δάχτυλο επαφή με τη χορδή. Ασκήσεις, τραγούδια (π.χ., Ποδαράκι) κάλαντα (π.χ Χριστουγέννων Κρήτης) σε δίσημο και τετράσημο ρυθμό. Κλίμακα του Νη (νη-πα με ανοιχτές χορδές, βου-γα με δάχτυλα 1ο-2ο, δι-κε με 1ο-3ο,
ζω-νη με 1ο-2ο και κατιούσα κίνηση: ζω ύφεση με 1ο δάχτυλο, κε-δι με 1ο-1ο χωρίς να χάσει το 1ο δάχτυλο επαφή με
τη χορδή, γα-βου 2ο-1ο και πα-νη στις ανοιχτές χορδές. Ασκήσεις και τραγούδια στο μαλακό διάτονο με έκταση έως το
νη’ (π.χ., Απόψι τα Μεσάνυχτα κατ. Παχτίκος). Ρυθμική συνοδεία συρτού χορού και χορού στα τρία. Ρυθμικός
αυτοσχεδιασμός, ρυθμικές παραλλαγές από τον μαθητή. Κτύπημα στο καπάκι. Κομμάτια στο μαλακό διάτονο και σε
ρυθμό 2σημο, 3σημο και 4σημο. Εντόπιση της συμπεριφοράς των φθόγγων βου και ζω. Εκμάθηση των συγχορδιών της
μαλακής διατονικής σκάλας. Συγχορδίες «ανοιχτές» με πέμπτες και τέταρτες. Ρυθμική και αρμονική συνοδεία των
κομματιών του μαλακού διατόνου πού έχουν διδαχθεί. Ασκήσεις με αντίχειρα σε όλο το μπράτσο. Κομμάτια
χρησιμοποιώντας τις θέσεις: 1ο στο γα, 5ο στο βου και 1ο στο δι 5ο στο γα (πχ Τούτο το μήνα). Βασικό κούρδισμα κατά πέμπτες (καραντουζέν). Εξάσκηση κουρδίσματος της πρώτης χορδής από εξωτερική πηγή (π.χ. νότα του πιάνου).
Κούρδισμα των υπολοίπων χορδών που αποτελούν την «πρώτη χορδή» (κάτω χορδή). Κούρδισμα της «δεύτερης χορδής» (μεσαίας). Κούρδισμα της «τρίτης χορδής» (πάνω χορδή).
ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ (ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ)
Ένα μικρό φυντάνι, Απόψι τα μεσάνυχτα (ήχος Α'), Ποδαράκι, Κάτω στο γυαλό, Το θάμμα (ήχος Πλ. Δ'), Τούτη που κι αμάν αμάν (ήχος Πλ. Δ'), Μια κόρη διάζεται πανί (ήχος Πλ. Δ'), Νανούρισμα, Απάνω στη τριανταφυλλιά (ήχος Α'), Αγγέλω (ήχος Α'), Τσοπανάκος (Λέγετος), Σήμερα τα Φώτα (Κάλαντα - ήχος Α'), Κάλαντα Χριστουγέννων Κρήτης (ήχος Α'), Χελιδονίσματα (ήχος Α').